ผนังเบา คืออะไร? ดีกว่าและใช้ทดแทนผนังปกติได้อย่างไร

การต่อเติมบ้านหรือปรับปรุงพื้นที่ภายในอาคารมักตามมาด้วยปัญหาหน้างานเดิม ๆ ไม่ว่าจะเป็นฝุ่นปูนที่ฟุ้งกระจายไปทั่วบ้าน เสียงสกัดอิฐที่ดังรบกวนเพื่อนบ้าน น้ำหนักของวัสดุที่อาจส่งผลต่อโครงสร้างเดิม ไปจนถึงระยะเวลาการทำงานที่ยืดเยื้อจนงบประมาณบานปลาย ปัญหาเหล่านี้ทำให้เจ้าของบ้าน สถาปนิก และผู้รับเหมายุคใหม่หันมาเลือกใช้ระบบ ผนังเบา เพื่อจัดการกับข้อจำกัดของงานก่ออิฐฉาบปูนแบบดั้งเดิม บทความนี้จะเจาะลึกรายละเอียดทางวิศวกรรมและการใช้งานจริงของระบบผนังชนิดนี้ ว่าสามารถเข้ามาทดแทนผนังก่ออิฐได้อย่างสมบูรณ์แบบในจุดไหน และควรเลือกวัสดุปิดผิวอย่างไรให้ตอบโจทย์การใช้งานระยะยาวมากที่สุด

ผนังเบา คืออะไร?

ผนังเบา คือ ระบบผนังกั้นพื้นที่ภายในหรือภายนอกอาคารที่ไม่ได้ใช้วิธีการก่ออิฐและฉาบด้วยปูนซีเมนต์ แต่ใช้การประกอบโครงสร้างเข้ากับแผ่นวัสดุสำเร็จรูปด้วยระบบแห้ง โดยโครงสร้างหลักของผนังเบาจะประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ โครงคร่าว แผ่นวัสดุปิดผิว และวัสดุไส้กลางสำหรับเพิ่มคุณสมบัติพิเศษ

ในระบบผนังเบา โครงคร่าว ทำหน้าที่เป็นกระดูกสันหลังรับน้ำหนักและยึดแผ่นผนังให้ตั้งตรงอยู่ได้ โครงคร่าวมักทำจากเหล็กชุบสังกะสีพับขึ้นรูปเป็นตัวซีและตัวยู หรือในงานที่ต้องการความแข็งแรงสูงอาจใช้เหล็กกล่องกัลวาไนซ์เชื่อมประกอบกัน วิธีการติดตั้งจะเริ่มจากการตีเส้นแนวผนังที่พื้นและท้องพื้นชั้นบน จากนั้นยึดโครงคร่าวตัวนอนเข้ากับพื้นและเพดานด้วยพุกและสกรู แล้วจึงตั้งโครงคร่าวตัวตั้งเรียงกันในแนวตั้งโดยเว้นระยะห่างตามมาตรฐานวิศวกรรม ซึ่งปกติจะอยู่ที่ทุก ๆ 40 หรือ 60 เซนติเมตร ขึ้นอยู่กับชนิดของแผ่นผนังเบาที่นำมาติดตั้งและน้ำหนักที่จะมาเกาะยึดบนผนังในอนาคต

ส่วนต่อมาคือ แผ่นวัสดุปิดผิว หรือที่ช่างเรียกกันทั่วไปว่า แผ่นผนังเบา เมื่อตั้งโครงคร่าวเสร็จแล้ว ช่างจะนำแผ่นวัสดุรองผนังสำเร็จรูปอย่างเช่น XPS Backer Board มายิงยึดเข้ากับโครงคร่าวทั้ง 2 ด้านด้วยสกรูเกลียวปล่อยเฉพาะงาน จากนั้นจึงทำการฉาบเก็บรอยต่อระหว่างแผ่นและหัวสกรูด้วยปูนฉาบรอยต่อหรือวัสดุยาแนวเฉพาะทาง ขัดแต่งให้เรียบเนียนเป็นเนื้อเดียวกันก่อนทาสี ปูวอลเปเปอร์ หรือปูกระเบื้องทับ

ส่วนสุดท้ายคือช่องว่างตรงกลางระหว่างแผ่นปิดผิวสองด้าน พื้นที่ตรงนี้เป็นจุดเด่นของระบบผนังเบา เพราะช่างจะสามารถเดินท่อร้อยสายไฟ ท่อประปา หรือท่อระบบปรับอากาศซ่อนไว้ภายในได้อย่างมิดชิดโดยไม่ต้องสกัดผนังให้เป็นร่องเหมือนงานก่ออิฐ นอกจากนี้ยังสามารถใส่ฉนวนกันความร้อนหรือฉนวนซับเสียง เช่น ใยแก้ว หรือใยหิน เข้าไปในช่องว่างนี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันเสียงและความร้อนได้ตามต้องการ หรือถ้าหากคุณเลือกใช้แผ่นปิดผิวที่มีฉนวนในตัว ขั้นตอนการยัดไส้กลางนี้ก็สามารถตัดออกไปได้เลย

ระบบผนังเบาใช้ทำอะไรได้บ้าง?

หลายคนมักเข้าใจผิดว่า ผนังเบา เป็นเพียงวัสดุชั่วคราวที่เหมาะสำหรับกั้นออฟฟิศเช่าหรือทำฉากกั้นห้องแบบง่าย ๆ เท่านั้น แต่ด้วยพัฒนาการของวัสดุศาสตร์ในปัจจุบัน ระบบผนังชนิดนี้ถูกนำไปใช้งานในสถาปัตยกรรมหลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่ที่อยู่อาศัยไปจนถึงอาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่

งานที่ได้รับความนิยมมากที่สุดคือการทำผนังเบากั้นห้อง ภายในบ้านพักอาศัยและคอนโดมิเนียม แต่นอกจากการกั้นห้องทั่วไป ผนังเบายังเป็นทางเลือกหลักสำหรับงานต่อเติมบ้าน โดยเฉพาะการต่อเติมชั้นลอย การกั้นห้องบนดาดฟ้า หรือการต่อเติมห้องยื่นออกไปบนโครงสร้างกันสาดเดิม งานต่อเติมเหล่านี้มีข้อจำกัดสำคัญเรื่องการรับน้ำหนักของเสาและคานเดิมที่ไม่ได้ถูกคำนวณเผื่อไว้ตั้งแต่วันแรกที่สร้างบ้าน การนำอิฐและปูนที่มีน้ำหนักมากไปก่อเพิ่มบนคานเดิมอาจทำให้โครงสร้างแอ่นตัวหรือเกิดรอยร้าวตามแนวคานได้ เมื่อคุณใช้ผนังเบาจึงสามารถจบปัญหานี้ได้โดยตรงเพราะช่วยลดภาระการรับน้ำหนักของโครงสร้างลงได้หลายเท่า

ในขณะที่กลุ่มอาคารสำนักงาน โรงพยาบาล โรงแรม และห้างสรรพสินค้า ผนังเบากั้นห้อง แทบจะเป็นวัสดุมาตรฐานหลักในการออกแบบพื้นที่ภายใน เพราะอาคารสำนักงานต้องการความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนผังห้องตามขนาดขององค์กร หากต้องการขยายห้องประชุมหรือยุบห้องทำงานรวมกัน ก็สามารถรื้อถอนผนังเดิมออกได้ภายในเวลาไม่กี่วันโดยไม่กระทบต่อพื้นผิวอาคาร ส่วนโรงแรมและโรงพยาบาล ระบบผนังชนิดนี้ที่ออกแบบร่วมกับวัสดุกันเสียงคุณภาพสูงสามารถควบคุมค่าการป้องกันเสียงส่งผ่าน (STC – Sound Transmission Class) ได้แม่นยำตามมาตรฐานสากล ช่วยให้ห้องพักมีความเป็นส่วนตัวสูงโดยไม่ต้องก่ออิฐสองชั้นที่กินพื้นที่ใช้สอย

นอกจากนี้ มีอีกหนึ่งการใช้งานที่เริ่มแพร่หลายมากขึ้นในปัจจุบัน คือการนำระบบผนังเบานี้ไปใช้ในพื้นที่เปียกชื้น เช่น การกั้นห้องน้ำใหม่ การทำผนังส่วนอาบน้ำ หรือการทำผนังห้องครัว ซึ่งในอดีตพื้นที่เหล่านี้ต้องพึ่งพาการก่ออิฐมอญหรืออิฐมวลเบาเท่านั้นเพราะกังวลเรื่องน้ำซึมและเชื้อรา แต่เมื่อมีแผ่นผนังเบาอย่าง XPS Backer Board ที่ผลิตจากวัสดุกันน้ำ 100% และรองรับการปูกระเบื้องทับได้โดยตรง ทำให้การกั้นห้องน้ำด้วยระบบโครงคร่าวกลายเป็นเรื่องที่ทำได้ง่าย รวดเร็ว และตัดปัญหาเรื่องน้ำซึมเข้าเนื้อผนังจนสีฝั่งตรงข้ามลอกร่อนได้อย่างเด็ดขาด

การใช้ผนังเบากั้นห้อง ดีกว่าการก่อผนังปกติในแง่ไหนบ้าง

ข้อได้เปรียบของการทำผนังเบากั้นห้องเมื่อเทียบกับการก่ออิฐฉาบปูนแบบดั้งเดิมที่ชัดที่สุดคือเรื่องของน้ำหนัก รู้หรือไม่ว่าผนังก่ออิฐมอญฉาบปูนสองด้านมีความหนาประมาณ 10 เซนติเมตร ซึ่งมีน้ำหนักเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 180 ถึง 200 กิโลกรัมต่อตารางเมตร ส่วนผนังอิฐมวลเบาฉาบปูนจะมีน้ำหนักลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 90 ถึง 120 กิโลกรัมต่อตารางเมตร

ในขณะที่ระบบผนังเบาที่ประกอบเสร็จสมบูรณ์จะมีน้ำหนักเฉลี่ยเพียง 20 ถึง 45 กิโลกรัมต่อตารางเมตรเท่านั้น (ขึ้นอยู่กับชนิดของแผ่นปิดผิวที่เลือกใช้) น้ำหนักที่เบากว่ากันถึง 4 ถึง 8 เท่านี้ ส่งผลโดยตรงต่อการออกแบบโครงสร้างอาคาร สำหรับอาคารสร้างใหม่วิศวกรสามารถลดขนาดของคาน เสาและฐานรากลงเพื่อประหยัดงบประมาณค่าโครงสร้าง ส่วนในงานรีโนเวทอาคารเก่าที่มีอายุหลายสิบปีก็สามารถกั้นห้องใหม่ได้โดยไม่ต้องเสริมคานเหล็กใต้พื้นให้ยุ่งยาก

และด้วยการที่ระบบผนังเบามีน้ำหนักที่น้อยมากตามที่เราได้อธิบายข้างต้น ทำให้การติดตั้งระบบผนังเบาทำได้อย่างรวดเร็วประมาณ 1 ถึง 2 วันเท่านั้น และมีขั้นตอนการทำงานที่สะอาดกว่า เนื่องจากช่างไม่จำเป็นต้องผสมปูนก่อ เรียงอิฐทีละก้อน การเททับหลังและเสาเอ็นเพื่อความแข็งแรง

ในแง่ของการซ่อมบำรุงและการเดินงานระบบเป็นอีกจุดที่ผนังเบาทำได้ดีกว่ามาก ในงานก่ออิฐทั่วไป เมื่อช่างก่ออิฐเสร็จแล้ว ช่างไฟและช่างประปาจะต้องใช้ลูกหมูกรีดผนังและใช้สกัดเจาะอิฐให้เป็นร่องเพื่อฝังท่อร้อยสายไฟและท่อน้ำ ก่อนจะโบกปูนทับอีกครั้ง ขั้นตอนนี้ทำให้ผนังเกิดความช้ำและมักเกิดรอยร้าวตามแนวท่อในภายหลัง และหากวันหนึ่งท่อน้ำรั่วหรือต้องการเพิ่มจุดปลั๊กไฟ ก็ต้องสกัดผนังกันใหม่ แต่สำหรับระบบผนังโครงคร่าวท่อทั้งหมดจะถูกร้อยผ่านช่องว่างภายในโครงเหล็กอย่างเป็นระเบียบ หากต้องซ่อมบำรุงในอนาคต ช่างเพียงแค่กรีดเปิดแผ่นผนังเบาเฉพาะจุดที่มีปัญหาออกมาซ่อมท่อ

แผ่นผนังเบามีอะไรให้เลือกใช้บ้าง

การเลือกแผ่นผนังเบาที่จะนำมาปิดทับโครงคร่าว ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติและสภาพแวดล้อมในการใช้งาน โดยวัสดุที่นิยมใช้กันในปัจจุบันจะมีอยู่ 3 ชนิด ได้แก่

แผ่นยิปซั่มบอร์ด ที่ผลิตจากแร่ยิปซั่มอัดแน่นประกบหน้าและหลังด้วยกระดาษเหนียวพิเศษ ซึ่งมีราคาที่ถูก น้ำหนักเบา ตัดแต่งง่าย และเมื่อฉาบรอยต่อด้วยปูนยิปซั่มแล้วจะได้พื้นผิวที่เรียบเนียนมากโดยไม่มีรอยต่อให้เห็น เหมาะสำหรับงานกั้นห้องนอนหรือห้องนั่งเล่นทั่วไป โดยจุดอ่อนสำคัญของแผ่นยิปซั่มคือความเปราะบาง ไม่ทนต่อการกระแทก และที่สำคัญคือแพ้น้ำและความชื้น หากโดนน้ำรั่วซึมกระดาษจะยุ่ยและเนื้อยิปซั่มจะพองตัวจนพังเสียหาย แม้จะมีรุ่นทนชื้นสำหรับใช้ในห้องน้ำส่วนแห้งก็ยังไม่สามารถทนการโดนน้ำขังหรือความชื้นสูงต่อเนื่องได้ อีกทั้งยังไม่สามารถรับน้ำหนักการปูกระเบื้องแผ่นใหญ่ ๆ ได้ดีนัก

แผ่นไฟเบอร์ซีเมนต์ หรือที่เรียกติดปากกันว่าแผ่นสมาร์ทบอร์ดและแผ่นเฌอร่าบอร์ด ผลิตจากปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ผสมกับเส้นใยเซลลูโลสและทรายซิลิก้า ผ่านกระบวนการอบไอน้ำแรงดันสูง แผ่นชนิดนี้มีความแข็งแรงทนทานต่อการกระแทกสูงกว่ายิปซั่มมาก ทนแดดทนฝนได้ดีจึงนำไปใช้ทำผนังภายนอกได้ แต่แผ่นไฟเบอร์ซีเมนต์มีข้อจำกัดที่น้ำหนักที่ค่อนข้างมาก ตัดแต่งยากและมีฝุ่นเยอะเวลาตัด รวมถึงเนื้อวัสดุมีการยืดหดตัวตามอุณหภูมิและความชื้นค่อนข้างสูง ทำให้การฉาบปิดรอยต่อให้เนียนเรียบทำได้ยาก มักต้องใช้วิธีเว้นร่องยาแนวด้วยซิลิโคนหรือโพลียูรีเทนแทน และแม้จะทนน้ำแต่เนื้อวัสดุก็ยังดูดซึมน้ำได้ หากนำไปใช้ในห้องน้ำโดยไม่ทาระบบกันซึมทับอย่างดี ความชื้นก็ยังสามารถซึมผ่านแผ่นไปยังโครงคร่าวด้านหลังได้

XPS Backer Board เป็นแผ่น Backer Board สำเร็จรูปที่มีแกนกลางผลิตจากโฟม XPS (Extruded Polystyrene Foam) ซึ่งเป็นโฟมโครงสร้างเซลล์ปิดที่มีความหนาแน่นสูงมาก แล้วเคลือบผิวสองด้านด้วยปูนซีเมนต์โพลีเมอร์ที่เสริมความแข็งแรงด้วยตาข่ายไฟเบอร์กลาส กลายเป็นแผ่นผนังเบาที่มีคุณสมบัติโดดเด่นรอบด้านเหนือกว่าวัสดุแบบเดิมอย่างชัดเจน ซึ่งมีความได้เปรียบทั้งการกันน้ำแบบ 100% ป้องกันเชื้อรา และเป็นฉนวนกันความร้อน ในขณะที่มีน้ำหนักเบามากเมื่อเทียบกับความแข็งแรง แผ่นขนาดมาตรฐานหนึ่งแผ่นมีน้ำหนักเพียงไม่กี่กิโลกรัม ซึ่งช่างเพียงคนเดียวสามารถยกและติดตั้งได้อย่างสบาย

ถ้าหากคุณกำลังมองหา XPS Backer Board สำหรับใช้กับงานผนังเบา แนะนำ PIASES XPS Backer Board ที่ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อตอบโจทย์งานก่อสร้างและงานรีโนเวทระดับมืออาชีพโดยเฉพาะ

PIASES XPS Backer Board ผลิตด้วยเทคโนโลยีการอัดรีดโฟม XPS ความหนาแน่นสูงพิเศษ ทำให้เนื้อโฟมด้านในมีความสม่ำเสมอตลอดทั้งแผ่น ไม่ยุบตัวง่าย และรับแรงอัดได้ดีเยี่ยม ผสานกับการเคลือบผิวหน้าด้วยปูนซีเมนต์สูตรพิเศษและตาข่ายไฟเบอร์กลาสเกรดทนด่างสูง ทำให้ตัวแผ่นมีความแกร่ง ทนต่อแรงดัดและแรงกระแทกได้เหนือกว่าเกณฑ์มาตรฐานทั่วไป

สามารถสั่งซื้อ PIASES XPS Backer Board ได้ที่ Line Official Account ของ piases และ Facebook ของ piases เรามี XPS Backer Board จำหน่ายที่ความหนาตั้งแต่ 10-50 มม. รวมถึงความหนาพิเศษและการผลิตตามความต้องการเฉพาะ